Làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu bùng nổ tại Việt Nam

Thị trường trung tâm dữ liệu Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ chưa từng có. Chỉ trong ít tuần gần đây, thị trường liên tục đón nhận các dự án quy mô hàng nghìn tỷ đồng: một tổ hợp công nghệ cao và trung tâm dữ liệu gần 7.600 tỷ đồng được cấp chứng nhận đầu tư tại Hà Nội, một trung tâm dữ liệu chuyên phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đạt chuẩn quốc tế được đưa vào vận hành, cùng nhiều dự án mở rộng của các doanh nghiệp viễn thông và công nghệ trong nước. Cuộc đua hạ tầng số này không chỉ định hình lại bản đồ máy chủ, lưu trữ của cả nước mà còn mở ra lựa chọn mới cho hàng loạt doanh nghiệp đang trên hành trình chuyển đổi số.

Đằng sau làn sóng đầu tư là một nhu cầu tăng vọt: dữ liệu doanh nghiệp phình to từng ngày, các mô hình AI đòi hỏi năng lực tính toán khổng lồ, còn nền kinh tế số Việt Nam được ước tính tăng trưởng khoảng 20% trong năm 2025. Khi hạ tầng lưu trữ và tính toán trở thành yếu tố sống còn, trung tâm dữ liệu chuẩn quốc tế đặt ngay trong nước trở thành lợi thế cạnh tranh.

Hàng loạt dự án quy mô lớn được khởi động

Điểm nhấn mới nhất là dự án tổ hợp trung tâm công nghệ cao và trung tâm dữ liệu G-Campus tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), với tổng vốn đầu tư gần 7.600 tỷ đồng. Dự án được quy hoạch trên diện tích hơn 38.000 m², gồm bốn phân khu chức năng: hai phân khu dành cho nghiên cứu - phát triển, kiểm thử và thiết kế các sản phẩm AI, dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT), tính toán hiệu năng cao (HPC) và an ninh mạng; hai phân khu còn lại là trung tâm dữ liệu đạt chuẩn Tier III chuyên phục vụ AI và HPC.

Giai đoạn đầu, trung tâm này có công suất 20 MW điện công nghệ thông tin (IT), phần lớn được thiết kế cho các hệ thống AI/HPC sử dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng đưa trực tiếp tới chip. Sau mở rộng, tổng công suất dự kiến đạt 30 MW IT, cung cấp hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây và dịch vụ AI/HPC thương mại cho các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp trong nước lẫn quốc tế. Song song với việc nhận chứng nhận đầu tư, chủ đầu tư còn ký kết hợp tác với chính quyền thành phố và một đối tác đến từ Oman nhằm phát triển, vận hành hạ tầng trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho làn sóng AI.

Trước đó không lâu, một trung tâm dữ liệu tại Hòa Lạc đã được đưa vào vận hành và trở thành hạ tầng số đầu tiên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt chứng nhận Uptime Tier III trên hệ thống tích hợp GPU thế hệ mới NVIDIA H200. Trung tâm này sở hữu quy mô khoảng 2.400 tủ rack, hơn 100 cụm máy chủ GPU cùng siêu máy tính chuyên dụng cho AI, được làm mát bằng hệ thống công suất tới 5.000 tấn lạnh và thiết kế dự phòng kép để vận hành liên tục. Hệ sinh thái điện toán đám mây của doanh nghiệp này hiện trải rộng trên 14 trung tâm dữ liệu toàn quốc với hơn 11.500 tủ rack.

Ở phía Nam, một trung tâm dữ liệu tám tầng rộng 10.000 m² tại Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh cũng đã đi vào hoạt động với sức chứa 3.600 tủ rack, thiết kế theo chuẩn ANSI/TIA-942 Rated 3, độ sẵn sàng (uptime) từ 99,982% cùng loạt chứng chỉ quốc tế về an toàn thông tin và trung tâm dữ liệu xanh. Một doanh nghiệp công nghệ khác cũng đang xây dựng trung tâm dữ liệu tại Khu chế xuất Tân Thuận (TP. Hồ Chí Minh), hợp tác với đối tác Singapore để hình thành cơ sở có công suất điện lên tới 60 MW. Cùng lúc, nhiều nhà mạng lớn tiếp tục công bố kế hoạch rót vốn để giữ vị thế trên thị trường đến năm 2030.

Kỹ sư vận hành, giám sát hệ thống bên trong một trung tâm dữ liệu tại Việt Nam.

Vì sao trung tâm dữ liệu trở thành tâm điểm đầu tư?

Động lực lớn nhất đến từ trí tuệ nhân tạo. Các mô hình AI và bài toán tính toán hiệu năng cao đòi hỏi những cụm máy chủ GPU mật độ điện năng rất lớn, sinh nhiệt cao và buộc phải dùng công nghệ làm mát bằng chất lỏng thay cho làm mát bằng không khí truyền thống. Đây là lý do các dự án mới đều nhấn mạnh tiêu chí công suất điện IT lớn, hệ thống làm mát tiên tiến và tiêu chuẩn vận hành Tier III trở lên - những yếu tố mà phần lớn phòng máy chủ nội bộ của doanh nghiệp không thể tự đáp ứng.

Bên cạnh đó là yêu cầu về chủ quyền dữ liệu. Xu hướng ưu tiên lưu trữ, xử lý dữ liệu trong nước, phát triển điện toán đám mây nội địa và các nền tảng số do Việt Nam làm chủ đang thúc đẩy nhu cầu đặt trung tâm dữ liệu ngay tại Việt Nam. Với nhiều ngành như ngân hàng, tài chính, y tế hay khu vực công, việc dữ liệu được lưu trữ trong lãnh thổ không chỉ giúp giảm độ trễ mà còn đáp ứng các quy định pháp lý ngày càng chặt chẽ.

Chính sách cũng tạo lực đẩy rõ rệt. Các địa phương lớn đặt mục tiêu phát triển hạ tầng số đồng bộ, xây dựng chính quyền số vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn và AI, hướng tới phổ cập kết nối IoT trong những năm tới. Trong bối cảnh Việt Nam đặt tham vọng trở thành trung tâm số (Digital Hub) của khu vực vào năm 2030, trung tâm dữ liệu được xem là hạ tầng nền móng, tương tự vai trò của điện và giao thông đối với nền kinh tế truyền thống.

Lễ đưa vào vận hành một trung tâm dữ liệu quy mô lớn - dấu ấn của làn sóng đầu tư hạ tầng số tại Việt Nam.

Doanh nghiệp hưởng lợi gì từ làn sóng này?

Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế mang lại lợi ích trực tiếp cho doanh nghiệp thuộc mọi quy mô. Thay vì phải tự đầu tư phòng máy chủ tốn kém - từ hệ thống điện dự phòng, điều hòa chính xác, phòng cháy chữa cháy đến đội ngũ vận hành 24/7 - doanh nghiệp có thể chuyển sang các mô hình dịch vụ linh hoạt hơn.

• Thuê chỗ đặt máy chủ (colocation): doanh nghiệp sở hữu máy chủ nhưng đặt tại trung tâm dữ liệu chuyên nghiệp, tận dụng hạ tầng điện, làm mát, an ninh và kết nối đạt chuẩn.
• Thuê máy chủ vật lý hoặc máy chủ dùng riêng: phù hợp với đơn vị cần năng lực tính toán ổn định mà không muốn bỏ vốn mua thiết bị.
• Điện toán đám mây: mở rộng hoặc thu hẹp tài nguyên theo nhu cầu thực tế, trả tiền theo mức sử dụng, đặc biệt hữu ích cho các dự án AI, dữ liệu lớn có nhu cầu biến động.
• Dịch vụ AI/HPC theo yêu cầu: truy cập các cụm GPU hiệu năng cao mà không phải đầu tư hệ thống đắt đỏ ngay từ đầu.

Việc có thêm nhiều trung tâm dữ liệu trong nước còn giúp giảm độ trễ kết nối, tăng khả năng dự phòng và sao lưu ở nhiều vị trí địa lý khác nhau - yếu tố quan trọng để bảo đảm hoạt động liên tục khi xảy ra sự cố.

Lựa chọn hạ tầng máy chủ và lưu trữ: những điều cần cân nhắc

Trước nhiều lựa chọn, doanh nghiệp nên bắt đầu từ việc đánh giá đúng nhu cầu thực tế: khối lượng dữ liệu, mức độ quan trọng của hệ thống, yêu cầu về thời gian phục hồi khi sự cố và ngân sách. Từ đó, một số tiêu chí then chốt cần được xem xét khi chọn nhà cung cấp trung tâm dữ liệu hoặc dịch vụ đám mây.

1. Tiêu chuẩn và độ sẵn sàng: ưu tiên các cơ sở đạt chuẩn Tier III trở lên, có cam kết uptime rõ ràng trong hợp đồng chất lượng dịch vụ (SLA).
2. Chứng chỉ an toàn thông tin: các chứng nhận về quản lý an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu là cơ sở để đánh giá mức độ tin cậy.
3. Năng lực điện và làm mát: đặc biệt quan trọng nếu doanh nghiệp có kế hoạch triển khai AI/HPC với mật độ điện năng cao.
4. Vị trí và kết nối: khoảng cách địa lý, khả năng kết nối đa nhà mạng và phương án dự phòng ảnh hưởng trực tiếp tới độ trễ và tính liên tục.
5. Khả năng mở rộng và sao lưu: hạ tầng cần lớn lên cùng doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ chiến lược sao lưu, khôi phục sau thảm họa.

Làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu đang tạo ra nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của kinh tế số Việt Nam. Với doanh nghiệp, đây là thời điểm thuận lợi để rà soát lại hạ tầng máy chủ, lưu trữ và xây dựng chiến lược dữ liệu bài bản - vừa tối ưu chi phí, vừa sẵn sàng cho các ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong tương lai gần.