18 tháng Nghị quyết 57: Chuyển đổi số nhà nước tăng tốc, dữ liệu thành nền tảng quản trị quốc gia

Ngày 1/7/2026, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã khẳng định một bước chuyển quan trọng: chuyển đổi số khu vực nhà nước không còn dừng ở chủ trương mà đã trở thành động lực định hình lại cách vận hành của bộ máy công quyền. Sau 18 tháng, dữ liệu, hạ tầng số và trí tuệ nhân tạo được xác định là những trụ cột chiến lược, đặt nền móng cho một nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Sơ kết 18 tháng: từ chủ trương đến kết quả thực chất

Nghị quyết số 57-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là một trong những đột phá quan trọng hàng đầu. Sau một năm rưỡi, tinh thần của nghị quyết đã lan tỏa từ trung ương tới địa phương, gắn với Chương trình hành động của Chính phủ được cập nhật, bổ sung tại Nghị quyết số 71/NQ-CP.

Điểm dễ nhận thấy nhất là chuyển đổi số nhà nước đã dịch chuyển từ tư duy “tin học hóa” sang tư duy “dữ liệu và nền tảng”. Thay vì số hóa rời rạc từng thủ tục, các cơ quan hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, kết nối và chia sẻ theo thời gian thực. Đây là thay đổi có tính bước ngoặt, bởi giá trị của chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy khi dữ liệu được liên thông, tái sử dụng và khai thác phục vụ việc ra quyết định.

Sáu định hướng lớn cho giai đoạn tăng tốc

Tại hội nghị sơ kết, các định hướng lớn cho giai đoạn tiếp theo được nhấn mạnh. Trọng tâm là đẩy nhanh xây dựng nền tảng quản trị quốc gia hiện đại dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hoàn thiện hệ thống dữ liệu quốc gia bảo đảm thống nhất, đồng bộ và an toàn.

Cùng với đó là yêu cầu phát triển hạ tầng số đồng bộ, thúc đẩy kinh tế số, hoàn thiện thể chế và chính sách để công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và bảo đảm an ninh, an toàn cho toàn bộ tiến trình. Những định hướng này cho thấy giai đoạn tới không chỉ đòi hỏi tốc độ, mà còn đòi hỏi sự bài bản, gắn kết chặt chẽ giữa hạ tầng, dữ liệu, con người và khung pháp lý.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW xác định rõ các định hướng lớn cho giai đoạn tăng tốc chuyển đổi số quốc gia.

Hạ tầng số và dữ liệu: xương sống của chính quyền số

Một nền hành chính số không thể vận hành nếu thiếu hạ tầng đủ mạnh. Trong 18 tháng qua, mạng 5G được mở rộng vùng phủ, hạ tầng cáp quang tiếp tục vươn tới các khu vực ngoài đô thị lớn, tạo điều kiện để dịch vụ số đến gần hơn với người dân trên phạm vi cả nước.

Song song, hệ thống trung tâm dữ liệu trong nước được đầu tư mạnh. Việc các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đạt chuẩn quốc tế đi vào vận hành đã bổ sung năng lực tính toán và lưu trữ, đồng thời củng cố nguyên tắc dữ liệu của người Việt được lưu trữ và bảo vệ ngay tại Việt Nam theo đúng quy định pháp luật. Đây là điều kiện tiên quyết để các cơ quan nhà nước yên tâm đưa dữ liệu và dịch vụ lên môi trường số.

Hạ tầng viễn thông, đặc biệt là mạng 5G và cáp quang, tiếp tục được mở rộng, tạo nền tảng cho dịch vụ số phủ rộng khắp cả nước.

Dịch vụ công trực tuyến và danh tính số đi vào đời sống

Kết quả rõ nét nhất của chuyển đổi số nhà nước nằm ở trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp. Danh tính số được phổ cập trên quy mô lớn, trở thành “chìa khóa” để truy cập các dịch vụ công. Nhiều thủ tục trước đây buộc phải thực hiện trực tiếp nay có thể hoàn tất trực tuyến, giúp giảm thời gian đi lại, giấy tờ và chi phí tuân thủ.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng giúp cắt giảm yêu cầu khai báo trùng lặp. Khi thông tin đã có trong hệ thống, người dân và doanh nghiệp không phải cung cấp lại nhiều lần — nguyên tắc “nhập một lần, dùng nhiều nơi” dần trở thành hiện thực và là thước đo cho mức độ trưởng thành của chính quyền số.

Gỡ điểm nghẽn: thể chế, giải ngân và nguồn nhân lực

Bên cạnh kết quả, hội nghị cũng thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn còn tồn tại. Hai nút thắt được nhắc tới nhiều là tiến độ giải ngân cho các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và cách thức tổ chức triển khai ở cấp thực thi. Nhiều chương trình có chủ trương đúng nhưng chậm đi vào cuộc sống do vướng quy trình, thủ tục.

Nguồn nhân lực số cũng là bài toán lớn. Để vận hành hệ thống dữ liệu, nền tảng số và bảo đảm an toàn thông tin, các cơ quan cần đội ngũ có kỹ năng phù hợp. Đây là lý do các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về chuyển đổi số và an ninh mạng được đẩy mạnh trong năm 2026, hướng tới xây dựng lực lượng đủ năng lực đồng hành cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Doanh nghiệp đứng trước cơ hội và yêu cầu mới

Chuyển đổi số nhà nước tạo ra hiệu ứng lan tỏa trực tiếp tới cộng đồng doanh nghiệp. Khi cơ quan quản lý vận hành trên nền tảng dữ liệu, doanh nghiệp cũng phải chuẩn hóa hồ sơ, tài liệu và quy trình của mình để kết nối, tương tác thuận lợi. Số hóa tài liệu, quản lý hồ sơ điện tử và áp dụng chữ ký số không còn là lựa chọn mang tính xu hướng mà đang trở thành yêu cầu để đồng bộ với môi trường hành chính số.

Ở chiều ngược lại, đây là cơ hội lớn. Doanh nghiệp có hồ sơ, dữ liệu được số hóa bài bản sẽ rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, minh bạch hóa hoạt động và sẵn sàng khai thác các dịch vụ công trực tuyến. Với các đơn vị cung cấp giải pháp số hóa và hạ tầng công nghệ thông tin, nhu cầu từ cả khu vực công và khu vực tư đang mở ra một thị trường rộng lớn trong những năm tới.

Sau 18 tháng, Nghị quyết 57 đã chứng minh vai trò “kim chỉ nam” cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức về thể chế, nguồn lực và nhân lực, nhưng định hướng đã rõ ràng: lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy hạ tầng số làm nền tảng và lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Đó cũng là cơ sở để mỗi tổ chức, doanh nghiệp chủ động chuẩn bị cho một môi trường vận hành ngày càng số hóa toàn diện.