Chiến lược chuyển đổi số quốc gia 2026–2030: Số hóa 100% hồ sơ hành chính, dữ liệu sẵn sàng cho AI

Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045 đã chính thức được phê duyệt, xác lập một giai đoạn tăng tốc mới với mục tiêu bao trùm: đến năm 2030, toàn bộ hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; toàn bộ cơ sở dữ liệu dùng chung được chuẩn hóa, kết nối và sẵn sàng khai thác cho trí tuệ nhân tạo. Đây là bước chuyển từ số hóa từng phần sang vận hành dựa trên dữ liệu trên quy mô quốc gia.

Số hóa 100% hồ sơ, dữ liệu trở thành nền tảng cho trí tuệ nhân tạo

Theo Quyết định số 1266/QĐ-TTg ban hành ngày 14/7/2026, chiến lược đặt ra hệ mục tiêu định lượng rõ ràng cho năm 2030, trong đó dữ liệu và thủ tục hành chính là trọng tâm. Cụ thể, 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; 100% cơ sở dữ liệu dùng chung được chuẩn hóa, kết nối và sẵn sàng khai thác cho trí tuệ nhân tạo; 100% trung tâm điều hành thông minh cấp tỉnh được nâng cấp theo hướng tích hợp AI.

Ở khía cạnh kinh tế và hạ tầng, chiến lược đặt mục tiêu quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, hạ tầng cáp quang phủ tới 100% hộ gia đình, đồng thời đào tạo kỹ năng số cho tối thiểu 10 triệu lượt người trong độ tuổi lao động. Điểm đáng chú ý là các chỉ tiêu này gắn kết chặt với nhau: dữ liệu chỉ có thể trở thành nguồn lực khi được số hóa đầy đủ, chuẩn hóa và kết nối; và AI chỉ phát huy hiệu quả khi được nuôi dưỡng bằng dữ liệu sạch, có cấu trúc.

Người dân, doanh nghiệp thao tác tại điểm dịch vụ công số — mô hình đang được nhân rộng trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Không bắt người dân, doanh nghiệp kê khai lại dữ liệu

Một trong những thay đổi có tác động trực tiếp nhất tới người dân và doanh nghiệp là nguyên tắc không phải kê khai lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính sẽ tự động cung cấp, điền sẵn và hiển thị các dữ liệu này để người dân, doanh nghiệp kiểm tra, xác nhận trước khi nộp hồ sơ. Chất lượng dịch vụ công trực tuyến cũng được đánh giá dựa trên mức độ thuận tiện và chi phí, thời gian thực tế mà người dân, doanh nghiệp tiết kiệm được.

Để dòng chảy dữ liệu thông suốt, một kế hoạch hành động 100 ngày nhằm xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị đã được kích hoạt. Yêu cầu xuyên suốt là tổng rà soát, làm sạch và kết nối dữ liệu trên toàn hệ thống từ nay đến hết năm 2026, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống. Đây là nền móng để tiến tới mục tiêu mỗi thông tin chỉ cần khai báo một lần và được tái sử dụng nhiều lần trên các nền tảng khác nhau.

Các điểm truy cập số hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến, giảm giấy tờ và thời gian đi lại.

Sáu nhóm nhiệm vụ và tầm nhìn đến năm 2045

Để hiện thực hóa các mục tiêu, chiến lược đề ra sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Nổi bật là phát triển hạ tầng trí tuệ nhân tạo quốc gia, Trung tâm dữ liệu quốc gia, hình thành thị trường dữ liệu, thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và thúc đẩy các doanh nghiệp công nghệ số Make in Viet Nam. Việc tổ chức thực hiện tuân theo nguyên tắc 6 rõ, lấy kết quả chuyển đổi số làm căn cứ đánh giá, xếp hạng, khen thưởng và phân bổ nguồn lực.

Chiến lược cũng nhấn mạnh phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có kiểm soát, hiệu quả; xác định AI là công cụ hỗ trợ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng, năng suất lao động, nhưng không thay thế trách nhiệm, thẩm quyền và quyết định của con người. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia số phát triển, thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về chính phủ số, với kinh tế số chiếm tối thiểu 50% GDP.

Cơ hội và yêu cầu chuẩn bị đối với doanh nghiệp

Đối với khối doanh nghiệp và các tổ chức, chiến lược mở ra dư địa phát triển lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu chuẩn bị nền tảng dữ liệu ngay từ bây giờ. Khi cơ quan nhà nước hướng tới số hóa toàn bộ hồ sơ và kết nối dữ liệu dùng chung, những doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị số cần sớm chuyển đổi kho tài liệu, hồ sơ giấy còn tồn đọng thành dữ liệu có cấu trúc, có thể tra cứu và liên thông.

• Số hóa tài liệu, hồ sơ giấy tồn đọng thành dữ liệu có cấu trúc, tra cứu và chia sẻ được.
• Chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu để bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, sẵn sàng kết nối và khai thác cho AI.
• Kết nối, liên thông hệ thống nội bộ với các nền tảng và cơ sở dữ liệu dùng chung.
• Đầu tư hạ tầng lưu trữ, bảo mật và phát triển nhân lực số để vận hành bền vững.

Với lộ trình và các mốc mục tiêu đã được lượng hóa, giai đoạn 2026–2030 được kỳ vọng đưa dữ liệu trở thành tư liệu sản xuất mới của nền kinh tế. Thành công của chiến lược sẽ phụ thuộc vào tốc độ số hóa, chất lượng dữ liệu và khả năng kết nối, khai thác trên toàn hệ thống — những yếu tố mà cả cơ quan nhà nước lẫn doanh nghiệp đều cần chủ động chuẩn bị.